کاش چنین جلسه ای در تمام مساجد کشور، در تمام دانشگاه ها، در تمام حوزه ها و تمام دبیرستان های کشور عیناً برگزار می شد. محور جلسه، کتابِ "طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن" است؛ کتابی که سخنرانی های 40 سال پیش رهبرانقلاب در مسجدی نیمه کاره در مشهد را گرد هم آورده؛ همان مسجدی که با شروع مباحث، میعاد جمع کثیری از جوانان پرشور انقلابی می شود و اجتماعی بی نظیر در کشور را قبل از انقلاب رقم می زند. همه از دور و نزدیک می آیند تا ببینند استاد سیدعلی خامنه ای این بار کدام حلاوت و شیرینی را از قرآن بیرون می کشد و به بحث می گذارد. حرف های آن روزِ او انگار حرف های امروز نیز هست و دردهای آن روز، امروز هم همین علاج را طلب می کند.

 
اکنون پس از 40 سال جمعی از جوانان انقلابی درست همان جا که برای اولین بار بخش هایی از این سخنرانی ها پیاده سازی شده یعنی در دفتر حزب جمهوری در تهران گرد هم آمده اند و بحث های ارزشمندِ آن سال ها را با هم مرور می کنند. استاد، سید کمیل باقرزاده است. زمان: هر شب رأس ساعت 22:30 در محل یادمان شهدای حزب جمهوری در سرچشمه. هر شب یک درس از کتاب خوانده می شود. اعضای جلسه قبلاً درسِ آن روز را از روی کتاب خوانده اند و اینجا جمع می شوند تا ضمن مروری دوباره بر مباحثِ آن، حول بخش های مهم کتاب و شرایط امروز بحث کنند. گاه برخی اعضا مسئول می شوند تا سخنان مقام معظم رهبری را در سال های اخیر حول موضوعی از موضوعات کتاب بررسی و مطالعه کنند و گزارشش را در جلسه ی بعد به اعضا ارائه نمایند. بحث ها داغِ داغ است. همه اش ناظر به واقعیت امروز است نه کلی گویی های بی حاصل.
 
اشکال از همین جا آغاز می شود که احساس نیاز به چنین جلساتی کم شده. همه خود را فاضل تر و عالم تر از این می بینند که بنشینند و ببینند کتاب خدا چه می گوید. شأن همه اجلّ است از اینکه در کلاس خدای متعال تلمّذ کنند. این می شود که رهبر انقلاب ناگزیر می شوند تذکر بدهند:«معرفت هاتان را بالا ببرید. عزیزان من! سقف معرفت خودتان را، سایت های سیاسی و اوراق روزنامه‌ها و پرسه زدن در سایت های گوناگون قرار ندهید؛ سقف معرفت شما اینها نیست... امروز فضلای جوانی در حوزه‌های علمیه هستند که می توانند در این قسمت به مجموعه‌ی جوان های دانشگاهی یاری بدهند... سطح معرفت دینی بالا برود؛ این یکی از کارهاست که حتماً لازم است. به نظر من آن کاری که مهم است انجام بگیرد، مطالعات اسلامی است.» وقتی مطالعات فکری عمیق نبود، دچار سطحی زدگی در سیاست می شویم؛ دچار فقر گفتمان.
 
گاه برخی جملات کتاب به گونه ای است که می توان در خصوصش کتاب نوشت؛ این قدر جای بحث و گفت و گو دارد. فرصت جلسه البته محدود است و به گونه ای برنامه ریزی شده که کتاب در ماه مبارک تمام شود؛ با این همه اما گاه درسِ آن روز چنان است که بحث را به درازا می کشاند و در مواردی سقف جلسه را به کلی درمی نوردد.
 
در فضای طلبگی مباحثه رُکنی جدی است؛ طلاب درس را از استاد فرامی گیرند و خود نیز مرور می کنند؛ اما اینجا کار تمام نمی شود. طلاب پس از این گرد هم می آیند و یک بار دیگر انگار که کلاسی جدید تشکیل شده باشد برای هم در حلقه های سه، چهار نفره بحث را دوباره ارائه می کنند. اینکه چه کسی بحث را ارائه کند هم عمدتاً طبق قرعه مشخص می شود. برای همین همه باید آماده ارائه بحث باشند. این رسم طلبگی یک حسن ارزشمند دارد و آن تثبیت مطالب و عمق یافتنِ دوچندانِ آن است. بسیارند کسانی که مطالعاتی داشته اند اما از آن مطالعات امروز چیزی در خاطرشان باقی نمانده. این رسم طلبگی این مشکل را تقلیل می دهد.
 
جلساتِ "طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن" اگر چه ارائه اش طبق قرعه به اعضا واگذار نمی شود اما از این رسم طلبگی بهره برده است. همه یک بار پای کلاس سیدعلی خامنه ای نشسته اند و اینجا می آیند تا بار دیگر مباحث را با هم مرور و حولش بحث کنند.
سید کمیل باقرزاده خود در خصوص یکی از جلسات می نویسد:«امشب به مناسبت آيه شريفه "فاتقوا الله و أصلحوا ذات بينكم" سر بحث در مورد علت تفرقه اصحاب حق و اتحاد اصحاب باطل باز شد. به راستي سرّ اين همه تفرّق در جبهه حق چيست؟ چرا با وجود اين همه مشتركات گفتماني و اعتقادي و با وجود رهبر و وليّ حق باز هم به جاي جهت دادن نيروهايمان به سمت مبارزه با دشمن، بخش عمده توانمان را خرج دشمني با دوستان مي كنيم؟ جمله طلايي امشب كتاب اين بود: "به جاي آنكه براي جنگيدن با دوستان بهانه بجوييد، براي جنگيدن با دشمنان بهانه ها را پنهان نكنيد. اگر اهل جنگي، با دشمن بجنگ! با برادر چرا؟ با دوست چرا؟!"»
بحث ها مختلف است. یک جلسه بحث بر سر این عبارت بود:«برادران! ایمانِ ارزشمند، ایمان آگاهانه است ایمانِ توأم با درک و شعور است، ایمانی است که از روی بصیرت، با چشم باز، بدون ترسِ از اشکال، به وجود آمده باشد. آن ایمانی که فلان مرد مسلمان دارد، برای نگه داشتنش باید بگویم روزنامه نخواند، فلان کتاب را نخواند، در کوچه بازار راه نرود، با فلان کس حرف نزند، سرما و گرما نخورد، آفتاب و مهتاب نبیند، تا بماند؛ این ایمان متأسفانه نخواهد ماند. ایمانی لازم است که آن چنان آگاهانه انتخاب شده باشد که در سخت ترین شرایط هم آن ایمان از او گرفته نشود.»
 
در جای دیگر دارد:«این ایمان های ناشعورانه است که آدم مدام دل دل دارد، دغدغه دارد؛ مبادا، مبادا، مبادا. اگر بخواهیم ایمان ها استوار باشد، اگر بخواهیم ایمان ها زائل نشود، اگر بخواهیم ایمان، ایمان آگاهانه باشد، باید دائماً آگاهی بدهیم به آن کسانی که می خواهیم مؤمن باشند. از آگاه شدنِ اینها واهمه نکنیم، از چشم و گوش بسته ماندن اینها لذت نبریم.»
 
اینجا بحث های مفصل مثلا بر سر حدود آزادی در تربیت یا فیلترینگ و اینکه فیلترینگ اگر چه لازم است اما راه نیست، به میان آمد. بحث های مختلفی شد که برخی اش تنه می زد به دیدگاه دولت محترم در خصوص فیلترینگ و برخی اش مربوط بود به مسئله آزاداندیشی در کشور و... . 
 
حرف ها همه اش حرف های روز است. مسائل همان هاست. این ماییم که نمی خواهیم در مورد مسائل بیاندیشیم. این ماییم که زورمان می آید پای کلاس درس خدا بنشینیم، از آن احساس غنای کاذب و خود مطلق و عالم بینی پایین بیاییم و کمی متواضعانه علم بیاموزیم و بیاندیشیم. این جلسات اگر حتی محوریت کتاب طرح کلی را هم نداشت همین دور هم نشستن و بحث کردنِ جمعی از جوانان انقلابی راجع به موضوعات مهمِ روز کشور درخور ارج و قدرشناسی بود. خدا به کمیل خیر بدهد. این فرصت را از خود دریغ نکنید.
 
رهبر انقلاب در خصوص مباحث کتاب طرح کلی و سخنرانی های آن می فرمایند:«در این سخنرانی ها کوشیده شد که مهمترین پایه های فکری اسلام، از سازنده ترین و زنده ترین ابعادش، در خلال آیلات رسا و روشن قرآن جستجو شود. و آن گاه ضمن تشریح تبیینی که شیوه تدبر و تعمّق در قرآن را به شنوندگان بیاموزد، پایه های مزبور در این آیات، مشخص و نشان داده شود و در موارد لازم، از روایات صحیح صادر از پیامبرِ خدا و ائمه معصومین علیهم السلام برای توضیح و تأکید، بهره گیری گردد، تا ضمن اینکه آیاتی از قرآن مورد تأمل و تدبّر و فهم قرار گرفته، اصلی از اصول اسلام، آن هم از دیدگاهی عملی و زاینده ی تعهد و تکلیف و به عنوان یکی از نقاط طرز تفکر و ایدئولوژی اسلام، تبیین گردیده باشد.»
 
این کتاب به دنبال ارائه طرحی جامع از دین است. جایگاه مباحث و آیات مورد بحث به گونه ای است که معرّف نظام فکری رهبر انقلاب نیز هست. در اشاره ای که تدوین کنندگان کتاب در آغاز کتاب ذکر کرده اند، چنین می خوانیم:«حتی آیات مطرح شده در این سلسله جلسات، جزو آیاتی هستند که ایشان به طور معمول در بیاناتشان به کار می برند. لذا مخاطب با مطالعه کتاب حاضر، گامی مهم در راستای آشنایی با نام فکری معظم له برداشته است.»
 
همچنین در باب تفاوت این مباحث با بحث های عادی کلامی در بخش اشاره آمده است:«این کتاب با کتاب های متعددی که با عنوان اندیشه اسلامی یا اصول عقاید به رشته تحریر درآمده اند، متفاوت است. آن کتاب ها اصول اعتقادی دین را بیشتر به عنوان مفاهیم ذهنی تلقی کرده و در مقام اثبات درستی این اصول و پاسخگویی به شبهاتِ مطرح شده هستند. برخلاف آن کتاب ها، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن مباحث ضروری دین را به گونه ای تعهدآفرین معرفی کرده است. بنابراین اولین ویژگی همین است که این کتاب از جنس کتاب های کلامی نیست که روند اثبات و نفی در پیش گرفته باشد.»
 
جلساتی که به همت سید کمیل باقر زاده تشکیل شده نمونه ای است که باید مانند آن در تک تک شهرها و استان های کشور به وفور برگزار شود. مباحث کتاب داروی دردهای امروز نیز هست و جا دارد جوانان انقلابی، دانشجویان، طلاب و تمامی آنان که عطش دین و درد دین دارند، آستین بالا بزنند و ایران اسلامی را به مدرسه بزرگ طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن تبدیل کنند. چنین ایرانی یقیناً یک گام بلند به سمت آرمان ها نزدیک تر خواهد شد. امروز رسالت جوانان انقلابی بیش از همه طرح دوباره این مباحث است؛ مباحثی که روزگاری استاد سیدعلی خامنه ای در مسجدی پرشور مطرح می کرد تا بدون آنکه بهانه دست ساواک بدهد، زمینه های انقلاب اسلامی را فراهم کند و هویت دینی جوانان انقلابی را سامان دهد. امروز نیز اگر به رویش و خیزشی دیگر فکر می کنیم باید همان راه را بپیماییم. باید بار دیگر پای کلاس قرآن بنشینیم و درس تعهد و عمل را بیاموزیم و ترویج کنیم. طرح کلی اندیشه اسلامی درس تعهد است و درس انقلاب. اصلاً این کتاب، کتابی ساده نیست. کتابی است که انقلاب در پی دارد!